Nieuws

Opinie De Standaard David Lainé

BRIEF VAN DE DAG

Echte restaurateurs kopiëren en vervalsen niet

 

David Lainé

Voorzitter Beroepsvereniging voor Conservators-Restaurateurs van Kunstwerken.

Voor wie een professioneel parcours als restaurateur wil uitbouwen, is behalve een goed samenspel tussen hoofd en handen een gedegen universitaire opleiding de beste garantie voor duurzame tewerkstellingsperspectieven. We betreuren dat de rubriek ‘Beroepsgeheim’ een karikaturaal beeld schetst van het vak(DS 26 september), dat de laatste decennia is geëvolueerd tot een ­wetenschappelijk beroep, waarvoor vijf jaar gespecialiseerde universi­taire opleiding vereist is. Door de doorgedreven specialisatie is het technisch niet aanvaardbaar voor een restaurateur van schilderijen om pakweg een marmeren beeld te restaureren, en is er ook helemaal geen sprake van artistieke creatie.

De ‘restaurateur’ die in het artikel aan het woord komt, is blijven hangen in de negentiende-eeuwse opvatting van geheime atelierrecepten (al citeert hij vlot namen van solventen waarvan we alleen kunnen hopen dat de lezers die niet zelf uittesten op hun kunstbezit) en neemt de vrijheid om hier en daar een werk te ‘verfraaien’ en zonder verpinken zelfs te kopiëren en te vervalsen. Deontologie biedt een kader voor een duidelijk afgebakend werkethos. Principes als ‘minimale ingreep’, ‘omkeerbaarheid’ en de ‘herkenbaarheid van iedere ingreep’ vormen het uitgangspunt van elke behandeling. Kunsthandel en restauratie zijn onverenigbaar volgens de ­deontologie van de overkoepelende Europese organisatie ECCO. En terecht, als we beruchte vervalsings­zaken en de restaurateurs erachter bekijken.

Er zijn voldoende getuigenissen te rapen van professionele restauratoren die zich met kunde, passie en een strak ethisch kader aan hun beroep wijden. Een beroep dat nog altijd niet erkend werd, waardoor de universitair geschoolde uitstroom moet concurreren met mensen die minder bonafide bedoelingen hebben. Daardoor is het publiek niet altijd bij machte om een competente restaurator te identificeren en valt ons erfgoed weleens in verkeerde handen, met onherstel­bare schade tot gevolg. Dit terwijl de knowhow in België op het vlak van restauratie wereldwijd erkenning geniet en we alles doen om deze kennis ook te waarborgen via opleidingen. We moeten er ook over waken dat de kennis intergenerationeel wordt doorgegeven en dat recepturen en technieken niet verdwijnen als restaurateurs hun carrière stopzetten.

Wij hopen dat al die aspecten ook onder de aandacht worden gebracht. Zolang we dit beroep eenzijdig blijven afschilderen als iets ambachtelijk, alchemistisch en binnen de schemerzone van de handel, zullen weinigen zich geroepen voelen.

 

http://www.standaard.be/cnt/dmf20170929_03104352

02/10/2017