Nieuws

Restauratie en reconstructie gevelornamenten

IPARC is gestart met de restauratie van het gevelornament met het portret van de componist Rossini.

De werken worden uitgevoerd door partner stone conservation, Linda Temmink.

Het terracotta ornament werd in het verleden meerdere keren overschilderd waardoor de fijne details van het boetseerwerk verborgen gaan onder het verfpakket. Ook is het verfpakket helemaal gecraqueleerd en voor een deel verdwenen.
Om de fijne details en de schaduwwerking terug in ere te herstellen wordt het dikke verfpakket verwijderd. 

Maar voordat we een verfpakket verwijderen, doen we eerst een onderzoek naar de kleuren van de verflagen. Om dat te onderzoeken worden vensters gemaakt. We krabben met een scalpel in kleine hokjes, de verf laag per laag af. We doen dit op verschillende plaatsen op het ornament. En maken zo kleine vensters op de verfgeschiedenis van het object.
We gebruiken daarbij een speciale bril die het beeld vergroot.
De broosheid van de verf maakt het echter moeilijk om laag per laag af te krabben. Vaak komt het hele verfpakket los tijdens het krabben. Daarom hebben we het onderzoek uitgebreid.

We hebben op verschillende plaatsen op het ornament monsters genomen van de verf en deze onder de microscoop bekeken en gefotografeerd. (FOTO David)
Bij onderzoek onder de microscoop hebben we bijvoorbeeld ontdekt dat het hele ornament een tijd geleden grasgroen was geschilderd! Dat hebben we niet ontdekt in de vensters.

Ook hebben we met een digitale microscoop naar het oppervlak gekeken tijdens het verwijderen van het verfpakket.
Hier zie je een opname met de microscoop van de eerste drie verflagen.
De eerste laag is een donkere terracotta kleur, de tweede verflaag is goudverf, met erbovenop restjes van de derde verflaag in het grijs.

Na het onderzoek werd er begonnen met de verwijdering van mos en de gecraqueleerde verflagen.
En hier deden we een interessante ontdekking: onder de verflagen komen oude, opgevulde breuknaden tevoorschijn. Breuknaden van tijdens de installatie van het ornament aan de gevel.
Maar hoe weten we dit?
Omdat de allereerste verflagen ook aanwezig zijn op de mortels in de breuknaden.
Als de breuken later zouden zijn ontstaan, waren de eerste verflagen hier niet aanwezig.

Wat is er dan gebeurd met het ornament?
We weten het niet zeker.
Misschien is de terracotta tijdens het bakken uit elkaar gesprongen.
Dat kan gebeuren als er tijdens het boetseren luchtbellen ingesloten worden. Of als de terracotta niet helemaal droog was voordat hij werd gebakken. Een ontploffing in de oven kan voor grote schade zorgen.
Of hebben ze het ornament laten vallen? Een ongeluk tijdens de installatie..?

En was de allereerste verflaag, in terracotta rood, aangebracht om de schade te verbergen?

Het ornament werd in klei geboetseerd om daarna gebakken te worden, het is dus uniek. En na het bakken is het af. Maar als het in de oven kapot springt of als het kapot valt door een ongelukje dan zijn er twee opties: herstellen of opnieuw beginnen.
Opnieuw beginnen is voor de kunstenaar natuurlijk een grote financiële domper, tenzij de opdrachtgever coulant is en hem betaalt om het opnieuw te maken.

We vragen ons dan natuurlijk ook af of Servais wist wat er gebeurd was?
Als er in de archieven geen briefwisseling bestaat over de ornamenten, waarin er melding wordt gemaakt van een incident, gaan we het helaas nooit weten.

Wat gaat er nog gebeuren?
De volgende stappen in het project.

1. Herstellen van de schade aan het ornament met Rossini
Na het vrijleggen wordt de beperkte schade aan het ornament met Rossini hersteld. Dat houdt vooral in: het verlijmen van een afgebroken blaadje, het opvullen van een openstaande voeg en het boetseren van een aantal verloren blaadjes.

2. De reconstructie van het verloren ornament met portret van de componist Meyerbeer.
Om een reconstructie te maken van dit ornament wordt er eerst een mal gemaakt van het ornament met de componist Rossini.
Deze mal gaat dan mee naar het atelier van IPARC waar Linda Temmink het zal afgieten, om dan op het afgietsel een kopie te maken van het portret van Meyerbeer.
Het portret zal ze boetseren met behulp van oude foto’s en gravures van Meyerbeer en foto’s van bestaande sculpturen van deze componist.
Zoals het portret van Meyerbeer in brons op de foto (Locatie: Spa, België).
Het afgietsel wordt uitgevoerd in een kunststof.


3. De installatie en afwerking van de ornamenten
Het afgietsel met het portret van Meyerbeer wordt gemonteerd boven het rechter venster.
Beide ornamenten worden afgewerkt met een verflaag. Deze verflaag zal de terracotta beschermen tegen verwering door weer en wind.   

 

http://www.villaservais.be/actie-champagne-cds/

16/04/2017